Opieka bytowa w bloku z wielkiej płyty – Historia: Tadeusz i Zofia z poznańskich Rataj

Pan Tadeusz (85 lat) i pani Zofia (80 lat) mieszkają na czwartym piętrze typowego, peerelowskiego bloku na poznańskich Ratajach. Winda zatrzymuje się tam tzw. "na półpiętrach". W mieszkaniu jest czysto, ale to standard lat osiemdziesiątych: wąski przedpokój, ciemna kuchnia, potężna meblościanka. Po wyjeździe córki do Anglii, małżeństwo powoli gasło w oczach. Panu Tadeuszowi brakowało sił na schodzenie po stromych schodkach ze śmierdzącymi śmieciami, a co dopiero na dźwiganie ciężkich siatek z warzywami ryniaczku.

Opieka bytowa, czyli powrót do godnego jedzenia

Pan Tadeusz i Pani Zofia nie są obłożnie chorzy. Sęk w tym, że starość w bloku potrafi wyjątkowo mocno zmęczyć ciało. Zupa w proszku, suchy chleb leżący w chlebaku od trzech dni – bo wyjście po świeże zakupy oznaczało pokonanie przerażających, betonowych schodów przed klatką.

Gdy na zlecenie córki zaczęliśmy planować wsparcie w starym bloku na Ratajach, wiedzieliśmy jedno: starsi i osamotnieni ludzie panicznie boją się "ekip" i obcych tłumów w domu. Zaczęliśmy więc bardzo subtelnie. W progu stanęła wyłącznie wiodąca opiekunka, pani Halinka z jesiennie.pl. Zbudowanie zaufania stanowiło fundament. Dopiero po kilku tygodniach, gdy więź była naturalna, za zgodą samych małżonków wprowadziliśmy ciche, ułatwiające grafiki zmienniczki. Opieka bytowa wcale nie polega na wprowadzaniu rygoru medycznego, tylko na naturalnym życiu: dziś ciężkie siatki z zakupami wnosi uśmiechnięta pani Ania, a domowy, ciepły obiad gotuje uwielbiana pani Halinka.

Wąska kuchnia i wspólna herbata

W niewielkiej kuchni pokrytej starym linoleum nie ma miejsca dla dwóch osób, ale to tam toczy się prawdziwe życie. Pan Tadeusz niewiele sypia z uwagi na wiek i zawsze rano siada przy małym, ceratowym stole. To tam na porannej zmianie zawsze wita go wiodąca pani Halinka, która z troską parzy mu klasyczną gorącą herbatę. Często to jedyny moment w tygodniu, w którym ten starszy pan przypomina sobie, jak to jest z kimś pożartować. Dumnie przysłuchuje się, jak opiekunka krząta się po kuchni i nastawia starą pralkę wirnikową.

Starość zmusza do poddania, my pomagamy wstać

Prawdziwe wyzwanie rozgrywało się w dużym pokoju. 80-letnia żona, pani Zofia, cierpi na sarkopenię. Brzmi to jak poważny termin medyczny, ale w rzeczywistości oznacza po prostu drastyczne słabnięcie i naturalne wraz z wiekiem zanikanie mięśni. Doprowadziło to do tego, że zestresowana pani Zofia straciła "siłę w nogach", by bezpiecznie podnieść się z ukochanego fotela pod meblościanką.

Gdy opieka na stałe wpisała się w dzienny harmonogram, rola silnej, popołudniowej zmienniczki – pani Basi – stała się po prostu bezcenna na etapie asekuracji. To jej wprawne, ale i stanowcze objęcie pod ramię uspokaja drżące nogi Zofii. Asekuracja fizyczna nie jest tutaj krzykliwą, wymyślną procedurą medyczną w białych rękawiczkach. To delikatne, ale absolutnie pewne dłonie i podanie łokcia w drodze do toalety o zmroku – intymna dyskrecja, jakiej nigdy w życiu nie odtworzy w bloku żadna elektroniczna opaska wezwania pomocy.

Starość to nie tylko szpitale i zabiegi. Często ratujemy po prostu ludzką godność przed brudnymi talerzami w zlewie, pustą lodówką i przeraźliwą samotnością w czterech ścianach własnego M-3 na blokowisku.