Upadki u osób starszych — jak zapobiegać i reagować podczas opieki w domu?

Według definicji WHO, upadek to zdarzenie, podczas którego dana osoba niezamierzenie znajduje się na podłodze lub innym niższym poziomie. Główną przyczyną upadków u osób starszych jest starzejący się organizm. Z upływem lat następuje spowolnienie odruchów, zmniejsza się sprawność fizyczna, pojawiają się problemy ze wzrokiem, a chód traci na stabilności. Istotnym czynnikiem sprzyjającym upadkom są również choroby przewlekłe oraz uboczne skutki przyjmowanych leków.

Czym grozi upadek seniora w domu?

Wraz z wiekiem rośnie ryzyko poważnych złamań. Chociaż wiele upadków kończy się jedynie zadrapaniami i siniakami, często dochodzi do złamań (kości udowej, miednicy czy kręgosłupa). Poważne konsekwencje czekają na seniorów mieszkających samotnie – brak możliwości wezwania pomocy może doprowadzić do wychłodzenia, odwodnienia lub groźnego zapalenia płuc. Właśnie dlatego tak ważnym rozwiązaniem bywa profesjonalna opieka domowa nad seniorem, która gwarantuje asystę i nadzór eksperta z doświadczeniem.

Syndrom poupadkowy

Seniorzy, którzy raz upadli, często doświadczają paraliżującego lęku przed kolejnym zdarzeniem. W efekcie drastycznie ograniczają swoją aktywność, co prowadzi do błędnego koła: brak ruchu osłabia układ mięśniowy, a to z kolei zwiększa ryzyko ponownego upadku.

Jak odpowiednio zorganizować przestrzeń seniora?

Najczęściej upadki mają miejsce we własnym domu. Aby zminimalizować ryzyko, warto zastosować się do zasad optymalizacji przestrzeni życiowej seniora:

• Usuń przesuwające się dywany oraz małe chodniczki i zamocuj progi przy drzwiach do podłoża.
• Zapewnij dodatkowe oświetlenie punktowe (szczególnie na trasie sypialnia–łazienka na wypadek nocnych wizyt w toalecie).
• Schowaj wszelkie przedłużacze i kable umieszczając je w listwach ściennych.
• Usuń kruche ozdoby i meble stojące na przejściu, wokół których senior musi manewrować.

Odpowiednie obuwie i wsparcie medyczne

Zadbaj o właściwe, przylegające, najlepiej sznurowane obuwie po domu z antypoślizgową podeszwą. Ogromne znaczenie ma tu także zdrowie stóp – wrastające paznokcie czy modzele sprawiają ból, przez który senior stawia kroki nienaturalnie. W tym celu doskonale sprawdza się mobilna podologia, która zapewnia profesjonalną opiekę nad stopami bez konieczności wychodzenia z domu.

Co robić, gdy senior już upadnie? (Rady dla Opiekunów)

Jeśli zdarzy się najgorsze, przed udzieleniem fizycznej pomocy przede wszystkim oceń sytuację. Jeżeli starsza osoba stracił przytomność lub podejrzewasz złamanie (widoczne skrócenie kończyny, nasilony ból) — nie zmieniaj na siłę jego pozycji! Zamiana postawy w ułożeniu złamanego biodra może wywołać krwotoki wewnętrzne lub jeszcze większe obrażenia. Należy niezwłocznie wezwać karetkę i okryć poszkodowanego kocem przed wychłodzeniem, stale utrzymując z nim kontakt słowny.