< h2 > Żywienie osób starszych < /strong> Z wiekiem organizm zaczyna funkcjonować gorzej.Maleją lub w wyniku chorób zanikają funkcje poznawcze, osłabieniu i wolniejszej pracy ulegają poszczególne narządy organizmu.Jednymi słowy z upływem lat znacząco obniża się komfort życia każdego człowieka. Osoby starsze bardzo często jedzą niepełnowartościowe posiłki, co prowadzi do powstawania w ich organizmach niedoboru ważnych składników, jak: witaminy D, wapnia, żelaza, potasu czy sodu.Niedożywienie u osób starszych łatwo zaobserwować, szczególnie kiedy nasz senior je jak ptaszek, jest apatyczny, słabnie, a na dodatek chudnie w oczach.Powinno się pamiętać, że żadne suplementy diety dla seniora nie zastąpią prawidłowego odżywienia organizmu.Dlatego jeśli opiekujemy się osobą starszą, szczególną uwagę powinniśmy zwracać na codzienny jadłospis seniora. < div className = 'wp-caption my-8 text-center text-sm text-gray-500 italic' > Dieta seniora - na co powinien zwrócić uwagę opiekun osoby starszej & nbsp;
< h3 > < h3 > < h3 > < h3 > < h3 > < h3 > < h3 > < h3 > Z czego mogą wynikać problemy z odżywianiem się osób starszych < /strong>
Przyczyną gorszego odżywiania się seniora może być:
< ul >
stan finansów < /strong> osób w podeszłym wieku – emeryci bardzo często oszczędzają na jedzeniu;
< li > mniejsza mobilność osób starszych < /strong> – zakupy robione są w najbliższych sklepach, w których nie zawsze jest dostateczny wybór produktów;
zdrowie psychiczne < /strong>, w tym problemy z pamięcią, czy depresja – często bywa tak, że samotne osoby starsze nie mają ochoty na przyrządzanie posiłków, ani na ich spożywanie właśnie ze względu na obniżoną sprawność umysłową i fizyczną;

nawyki osób starszych < /strong> – niektórym osobom starszym trudno jest zrezygnować z potraw smażonych, tłustych, zbyt słodkich, lub mocno przesolonych. Stosowanie niesprawdzonych, modnych w tych czasach diet może również wyrządzić więcej krzywdy niż pożytku. Ponad to, religijne posty, które często osoby starsze kultywują wykluczają niektóre produkty i ograniczają liczbę posiłków;

fizjologia < /strong> – gdy organizm się starzeje, zachodzą zmiany w układzie pokarmowym – zmniejsza się wydzielanie śliny i enzymów trawiennych, zachodzą zmiany zanikowe błony śluzowej jamy ustnej, przełyku, żołądka i jelit, a soki trawienie wolniej pracują.
Należy pamiętać, że seniorzy często cierpią na schorzenia jamy ustnej, co powoduje trudności w gryzieniu i rozdrabnianiu pokarmów.Ponad to u osób starszych zmienia się zmysł węchu i smaku, zatem mogą oni używać więcej cukru, czy szkodliwej soli.Natomiast zanik kubków smakowych może prowadzić do utraty apetytu.Z kolei problemy ze wzrokiem zmniejszają przyjemność gotowania i jedzenia. < h3 > Jak możemy zapobiec niedożywieniu u osób starszych ? Osoba opiekująca się seniorem powinna zwrócić uwagę, by podopieczny: < ul >
każdego dnia spożywał 4 do 5 posiłków o regularnych porach,
< li > zjadał 5 porcji świeżo przygotowanych lub surowych warzyw, < li > miał zapewnioną różnorodność potraw, < li > wypijał około 7 do 8 szklanek płynów, < li > spożywał codziennie 3 porcie odtłuszczonego mleka lub chudych przetworów mlecznych, < li > miał w jadłospisie przynajmniej raz w tygodniu tłustą rybę, jak: makrela, śledź, łosoś, < li > ograniczył spożycie tłuszczu, głównie pochodzenia zwierzęcego, oraz węglowodanów prostych jak: cukier czy słodycze, < li > ograniczył spożywanie soli, w tym takich produktów jak: gotowe sosy, musztardy, mieszanki przyprawowe np.vegeta, < li > codziennie wychodził na spacery lub wykonywał ćwiczenia ruchowe, czy aktywizujące. < h3 > Problemy zdrowotne związane z dietą seniora:
1. Zagrożenie osteoporozą w skutek niedoboru wapnia.< /strong>
U osób starszych występuje ciągłe zapotrzebowanie na ten składnik, gdyż wraz z upływem lat następują zaburzenia wchłaniania wapnia.Obserwuje się niewystarczające spożycie tego składnika.Przyczyną niedoboru wapnia może być również brak witaminy D, która to wpływa pozytywnie na procesy wchłaniania wapnia w jelicie cienkim, a tym samym ułatwia jego transport do kości.Należy pamiętać, że wapń nie będzie prawidłowo wchłaniany przez organizm, gdy dieta osoby starszej bogata jest w tłuszcze.Natomiast zbyt wysoka ilość białka w pożywieniu przyspiesza wydalanie cennego składnika wraz z moczem. < h5 > Źródło < /span> wapnia Zaleca się: produkty bogate w wapń i witaminę D: mleko 2 - procentowe i przetwory mleka oraz ryby, najlepiej morskie: śledź, dorsz, makrela, łosoś, tuńczyk.Ryby należy jeść przynajmniej dwa razy w tygodniu, warto jadać małe rybki konserwowe wraz ze szkieletem, jak: sardynki i szprotki np.pod postacią past rybnych. Dobrym źródłem wapnia są również produkty fermentowane, zwykle lubiane przez osoby starsze takie, jak: jogurt, kefir, czy maślanka.Oprócz tego do produktów poza - mlecznych, bogatych w wapń zalicza się kapusta włoska, jarmuż, natka pietruszki, szczypiorek, czy suche nasiona roślin strączkowych.Z owoców zaliczyć można suszone morele i figi.Doskonałym źródłem wapnia są również orzechy laskowe i migdały. < strong > 2. Ryzyko anemii na skutek niedoboru żelaza Osoby starsze narażone są często na niedobory żelaza, które trudno wchłania się w przewodzie pokarmowym.Przyczyną niedoboru tego składnika jest dieta uboga w warzywa zielone i mięso.Niedoborom towarzyszą również częste infekcje, przewlekle schorzenia żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego. Najwięcej żelaza znaleźć można w podrobach mięsnych, a przede wszystkim w wątrobie cielęcej, wołowej oraz nerkach.Istotnym źródłem tego składnika są również produkty zbożowe, jak: orzechy, nasiona i ziarna. < h5 > Istotna grupa witamin B w diecie osoby starszej < /strong> Niedobór witaminy B6, B9, B12 przyczynia się do rozwoju chorób układu krążenia i niedokrwistości.Deficyt witaminy B12 w organizmie prowadzi do tzw.niedokrwistości megaloblastycznej.U osób starszych objawia się ona zaburzeniami czucia powierzchownego i głębokiego oraz niezbornością ruchów.Mogą pojawić się zaburzenia pamięci, w tym zespół otępienny. Najważniejsze źródła witamin z grupy B, to: orzechy i pestki, różne odmiany fasoli, jajka, mięso drobiowe, mleko sojowe, ryby, owsianka. < h5 > Pamiętajmy o przeciwutleniaczach < /strong> Dla osób w podeszłym wieku istotną role odgrywają witaminy antyoksydacyjne(przeciw - utleniające).Do tej grupy witamin zalicza się witaminę A, C i E, foliany. W celu zapobiegania niedoborów tych witamin zaleca się spożywanie 5 porcji warzyw i owoców, najlepiej w postaci świeżych soków i surówek. < ol >
Witamina C potrzebna jest do utrzymania odporności np.przed infekcjami.Dodatkowo chroni organizm przed stresem, wspomaga układ nerwowy, zmniejsza uczucie znużenia i zmęczenia. Dobre źródło witaminy C to: natka pietruszki, sok pomarańczowy i grejpfrutowy, jarmuż, brukselka, brokuły, maliny, truskawki, czerwona papryka;
< li > Prowitamina A(beta - karoten) przekształcana jest w organizmie do witaminy A.Ma ona duży wpływ na wzrok, prawidłowy metabolizm żelaza.Odpowiada za stan błon śluzowych organizmu.Źródła witaminy A, to: marchew, natka pietruszki, dynia, mango, cykoria, sok wielo - warzywny; < li > Foliany znane jako kwas foliowy odgrywają dużą rolę w organizmie.Przyczyniają się do produkcji krwi, utrzymują prawidłowe funkcje psychologiczne, eliminują poczucie zmęczenia, pomagają w funkcjonowaniu układu odpornościowego.Znajdziemy je w szparagach, bobie, burakach, fasolce szparagowej, cukinii. < li > Witamina E to mocny przeciwutleniacz.Opóźnia procesy starzenia organizmu, nie bez znaczenia została ona nazwaną witaminą „młodości”. Głównym jej działaniem jest walka z wolnymi rodnikami, które każdego dnia atakują organizm człowieka.Witamina E istotnie wpływa na prawidłową krzepliwość krwi, obniża stężenie „złego cholesterolu” we krwi.Wpływa bardzo korzystnie na kondycję skóry, nie tylko obniża procesy starzenia, ale dodatkowo ją regeneruje, odżywia i nawilża.Witaminę E znajdziemy w rybach, otrębach i płatkach owsianych, mleku, migdałach i orzechach laskowych, drobiu i warzywach, jak: brokuły, szpinak, pomidor i papryka. < h4 > 3. Problemy z pamięcią i koncentracją, poszukiwanie słów przez osoby starsze ? – winowajcą może być - Sól! < /strong> Z najnowszych badań wynika, że nadmiar soli w diecie zaostrza przebieg choroby Alzheimera, przyczynia się do zaburzeń poznawczych. Sód pełni ważną rolę w naszym organizmie, pierwiastek ten reguluje gospodarkę wodno - elektrolitową, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie mięśni, umożliwia przenoszenie impulsów nerwowych. < strong > w diecie sód pochodzi z chlorku sodu, czyli często nadużywanej soli kuchennej. Nadmiar soli w organizmie prowadzi do powstawania szeregu chorób, jak: nadciśnienie tętnicze, zawał serca, udar mózgu, kamica nerkowa, rak żołądka , osteoporoza, astma, otyłość, demencja. < strong > Warto wiedzieć! Istnieje pojęcie: demencja naczyniowa.Innymi słowy - naczynia mózgowe nie lubią soli.Ona w nadmiarze powoduje nadciśnienie tętnicze, które z kolei prowadzi do uszkodzenia istoty białej w mózgu i do utraty dróg przewodzenia impulsów nerwowych.Przyjmowanie dużej ilości soli potęguje możliwość powstawania miażdżycy naczyń krwionośnych.Występuje wtedy duże prawdopodobieństwo powstania mikro udarów lub udarów mózgu.Dochodzi do sztywnienia i włóknienia naczyń krwionośnych.Powstają mikrouszkodzenia, które między innymi skutkują obniżeniem sprawności umysłowej.To wszystko może prowadzić do wielo - uszkodzeniowej demencji. Specjaliści radzą więc, by zastępować sól różnymi ziołami, które korzystnie wpływają na smak i aromat potraw, jednocześnie wykażą swoje walory zdrowotne.Mogą nimi być: kolendra, rozmaryn, bazylia, tymianek i szałwia. < h4 > 4. Częsty problem - zaparcia u osób starszych < /strong> U seniorów często zaparcia bywają skutkiem ubogo - resztkowej, nieprawidłowej diety, siedzącego trybu życia, przyjmowania zbyt małej ilości płynów, zażywania dużej ilości leków.Opiekun powinien zadbać, by osoba starsza regularnie spożywała posiłki.Lepiej jest przygotować mniejsze porcje i podawać je w odstępach 3 godzin.Posiłki powinny zawierać cenny błonnik, zwłaszcza pochodzący z warzyw.Korzystnie na perystaltykę jelit wpływają produkty z probiotycznymi składnikami, jak: jogurty, kefiry.Należy pilnować, by osoba starsza piła ok. 2 litrów płynów dziennie.Najlepiej gdy jest to woda z dodatkiem miodu i cytryny, soki owocowe lub warzywne, kompoty np.ze śliwek.Powinno się zadbać również o ruch seniora oraz skłanianie go do wykonywania czynności aktywizujących. < h3 > Walka z odleżynami to nie tylko odpowiednia higiena i pielęgnacja.Jaka dieta na odleżyny u osób starszych ? Z powstawaniem odleżyn wiąże się niedotlenienie tkanek w miejscu ucisku powierzchni ciała np.osoby starszej, pod wpływem długotrwałego lub powtarzającego się ucisku.Odleżyny powstają głównie wtedy, gdy osoba pozostaje dłuższy czas w jednej pozycji.Są to miejscowe martwice tkanek.Pojawiają się w miejscach, gdzie jest mało tkanki tłuszczowej, a gdzie występuje więcej powierzchni kostnej, czyli w okolicach łopatek, kości krzyżowej, łokci, bioder, a nawet pięt. Pielęgnacja chorych miejsc polega głównie na profilaktyce odleżynowej, mającej na celu częste zmiany pozycji ciała osoby starszej.Opiekunowie powinni również posiadać wiedzę, że prawidłowe nawodnienie i odżywienie osoby sprzyja gojeniu się powstałych ran.Dieta powinna być ustalona dla każdego przypadku, najlepiej pod okiem lekarza prowadzącego lub dietetyka.Należy zapewnić choremu odpowiednią ilość energii, tzw.kaloryczność, witamin, składników mineralnych i płynów.W leczeniu ważna jest również atrakcyjność potraw, posiłki powinny być smaczne, świeżo przygotowane i atrakcyjnie podane, w myśl powiedzenia, że „je się również oczami”. Opiekun powinien unikać przygotowywania potraw ciężkostrawnych i wzdymających, np.tłustych mięs, dań smażonych, warzyw kapustnych i strączkowych. < h4 > Kluczowa rola białka w walce z odleżynami < /strong> W leczeniu odleżyn białko stanowi kluczowy składnik diety.Poprzez dostarczanie substancji do odbudowy tkanek - przyspiesza gojenie ran.Normalnie dzienne zapotrzebowanie na białko to 0, 8 - 1g na kilogram masy ciała.Natomiast u osób, które cierpią na odleżyny zapotrzebowanie na cenne białko dwukrotnie wzrasta. Twierdzi się, że większa część białka przyjmowanego z pożywieniem powinna być pochodzenia zwierzęcego.Doskonałym jego źródłem jest mięso chude, jak: drób, królik, wołowina oraz chude gatunki wieprzowiny: schab czy polędwica.Innym pełnowartościowym źródłem białka mogą być ryby morskie i słodkowodne, oraz nabiał i jajka.Produkty te powinny znaleźć się w codziennym menu osoby cierpiącej na odleżyny.Można przygotować na śniadanie jajecznicę, na II śniadanie podać jogurt, na obiad – mięso, a kanapkę z pastą rybną - na kolację. < strong > Ważne Osoba z odleżynami powinna jeść przynajmniej 5 posiłków dziennie, mniej więcej co 3 godziny.Co jeśli osoba starsza ma problem z jedzeniem większych porcji ? Można jadłospis rozplanować tak, by było 6 lub 7 posiłków dziennie. Dobowe zapotrzebowanie energetyczne osoby leżącej wynosi 1500 kcal dla kobiety i 1800 kcal dla mężczyzny. Pierwsze śniadanie powinno dostarczyć 25 % wartości energetycznej.Drugie oraz podwieczorek powinny zaspakajać po 10 %, obiad – 35 %, a kolacja – 20 % wartości energetycznej. < h3 > Siemię lniane - czy wiesz, że codziennie p < /strong>owinno się podawać seniorowi właśnie te ziarenka? Te zdrowe ziarenka nie tylko eliminują niestrawność i zaparcia.Inne powody, dla których warto osobie starszej proponować siemię lniane:

zapobiega nowotworom - w swoim składzie posiada fitoestrogeny, które mogą zahamować, lub spowolnić rozwój guzów u osób z rakiem piersi.Siemię powstrzymuje również rozwój raka prostaty;
< li > zwiększa odporność i pomaga przy przeziębieniu - śluz powstały z zalanych wodą nasion oczyszcza drogi oskrzelowe, eliminuje chrypkę i kaszel podczas infekcji.To dzięki aminokwasom: arginine, glutaminie zawartych w ziarenkach siemienia lnianego; < li > hamuje rozwój cukrzycy - przy stałym używaniu tego składnika można zmniejszyć dawkę leków przeciwcukrzycowych, gdyż dzięki lignanom siemię lniane upośledza wchłanianie glukozy w przewodzie pokarmowym oraz reguluje jej poziom we krwi; < li > zabezpiecza przed skutkami promieniowania RTG - dieta bogata w siemię chroni narządy i tkanki organizmu ludzkiego przed szkodliwym promieniowaniem, na które często narażona jest chora, leczona osoba starsza.
< h3 > Niezbędna wiedza dla opiekuna osób starszych < /strong> Niedożywienie dotyczy wielu osób starszych.Seniorzy jedzą mało, ich posiłki nie dostarczają odpowiednich składników, przede wszystkim takich, jak: białko, składniki mineralne, witaminy.Należy pamiętać, że niedożywiony organizm będzie bardziej narażony na ryzyko powstania chorób, w tym odleżyn.Odpowiednio zbilansowana dieta, zawierająca zasoby białkowo - energetyczne sprzyja procesom zdrowienia.Natomiast źle ustawiony jadłospis negatywnie wpływa na procesy gojenia się ran, w tym odleżyn, a proces zapalny trwa dłużej.Niedożywienie również przyczynia się do powstawania zaników mięśniowych, osłabienia i spadku odporności organizmu osób starszych. < h3 > Ważny wpływ diety na samopoczucie osoby starszej < /strong> Jeżeli chcesz, by osoba starsza jak najdłużej pozostała w dobrej kondycji psychofizycznej, wprowadź w życie poniższe zasady:

wyeliminuj z jadłospisu osoby starszej smalec, tłuste mięso, śmietanę, żółty ser, wędliny;
< li > wprowadź do jadłospisu oliwę z oliwek.Dzięki jej spożyciu mieszkańcy Włoch i Grecji są mniej narażeni na choroby serca i naczyń krwionośnych, a tym samym żyją dłużej; < li > przynajmniej dwa razy w tygodniu zaproponuj seniorowi tłuste ryby.Ich tłuszcz podnosi poziom dobrego cholesterolu HDL w organizmie, który z kolei chroni przed miażdżycą; < li > ogranicz spożywanie mięsa przez podopiecznego.Wiele jest w im tłuszczu i homocysteiny, która zwiększa krzepliwość krwi i uszkadza ściany naczyń krwionośnych; < li > dbaj by każdy posiłek osoby starszej wzbogacony było o warzywa i owoce.Zawierają antyutleniacze, dużo witamin i cenny błonnik; < li > wybieraj produkty pełnoziarniste.Posiadają błonnik i wysoką zawartość witaminy z grupy B, łagodzących szkodliwe działanie homocysteiny; < li > dbaj, by senior używał jak najmniej soli.Należy mieć na uwadze, że wiele produktów zawiera już w składzie sól.Powinno się być zatem ostrożnym z tzw.dosalaniem potraw; < li > przypilnuj, by podopieczny nie podjadał i jadł przynajmniej 5 razy dziennie mniejsze porcje.dodatkowe podjadanie sprzyja otyłości i pojawieniu się cukrzycy.To z kolei jest czynnikiem powstania chorób np.serca, układu pokarmowego, układu kostno - stawowego; < li > zadbaj o ruch seniora.Odpowiednia dawka ruchu zmniejsza ryzyko pojawienia się chorób układu sercowo - naczyniowego.Powinno się wprowadzić w życie zasadę „3 x 30 x 130”. Oznacza to, że każdy powinien ćwiczyć przynajmniej 3 razy w tygodniu po 30 minut, a serce powinno bić z szybkością 130 uderzeń na minutę;
< h2 > Podsumowanie:
Jak może pomóc opiekun osobie starszej ?
Jeżeli opiekun zauważy u podopiecznego problemy z odżywianiem powinien jak najszybciej skłaniać go do zmiany diety.Należy to robić jednak taktownie i w sposób delikatny, jednocześnie szanując preferencje kulinarne i dotychczasowe nawyki osoby starszej.Bardzo ważne w kwestii zmiany zwyczajów, czy wprowadzaniu nowych jest wyczucie.Powinno wziąć się pod uwagę nie tylko przyzwyczajenia seniora, stan uzębienia osoby, ale również ograniczenia, w tym finansowe. Opiekun powinien pamiętać, że zmiany diety nie powinny wywoływać dodatkowego stresu u osoby starszej.Może natomiast postarać się, by nowa dieta stała się odkrywaniem nieznanych potraw i smaków.Podczas wspólnego gotowania, osoba starsza z opiekunem może przeżyć kulinarną przygodę.Ważne jest również to, by wszystkie nowości zostały wprowadzane stopniowo.Dobrze jest, gdy osoba starsza może mieć wpływ na przygotowywany posiłek.Istotny jest również wygląd i zapach potraw.Dania powinny być sporządzone tak, by zachęcać do jedzenia, pobudzać apetyt i cieszyć oko seniora.

Właściwe zasady żywienia osób starszych

Przyczyną gorszego odżywiania się seniora może być:

1. Zagrożenie osteoporozą w skutek niedoboru wapnia.< /strong>

Jak może pomóc opiekun osobie starszej ?

Potrzebujesz więcej wiedzy lub nagłej pomocy?